Otomatik Yollardan Bilinçli Seçilen Yeni Yollar Oluşturmaya

Otomatik Yollardan Bilinçli Seçilen Yeni Yollar Oluşturmaya

Bir yol düşünelim ki belirli tekrarlar sonucunda o yolda ilerlemeyi öğrendik. Çoğunlukla o yolu kullanarak ilişkilerimizdeki problemi anlamaya, o yolu kullanarak stresle mücadele etmeye çalıştık.

Bir durumla karşı karşıya kaldığımızda beynimiz daha önce gittiğimiz bildiği yolları kullanarak bir tanımlama yapmaya, anlama ulaşır ve harekete geçeriz. Tanımlamak, yaşanılanı çözümlemek için zihin o çokça pratik yapılan tanıdık yollarına bizi götürür. Zihin en pratik yoldan hızlıca manevra yapmak isterken ıskalanan nokta şudur ki en kısa, bilinen yol en uygun yol olmayabilir. Nasıl mı?

Mesela;

“Aradığım kişiye ulaşamamış, saatlerce cevap alamamışsam”

”Kesin başına birşey geldi” yolu,

”Telefonu yanında olmayabilir, duymamış olabilir” yolu,

“Şu an tamamlaması gereken bir görevi olabilir, işine odaklanmış olabilir” yolu,

“Müsait zamanında bana arama sağlayarak dönmek istiyor olabilir” yolu,

“Benimle konuşmak istemiyor, bana değer vermiyor” yolu...

Yaşadığım olayda hangi düşünce yolundan gittiğim benim duygularımı ve davranışlarımı değiştirir. Eğer ki işi olabilir ya da müsait zamanında bana dönecektir şeklinde düşüncelerim varsa aramamı gördüğünde bana döneceğini beklerim, duygum da bu doğrultuda sakinlik ya da heyecan, merak içeren pozitif duygular olabilir.

Aradığım kişinin başına bir şey gelmiş olduğunu, zarar gördüğünü düşünüyorsam duygum endişe, korku olabilir. Davranışım ise kaygı içerisinde o kişiyi aramak ya da temasta olduğu diğer kişilere ulaşmaya çalışma şeklinde tekrarlayıcı aramalar yapmak olabilir.

Bana değer vermiyor diye düşünüyorsam o zaman aramızda ne olduğuna yönelik endişelerim yükselir belki de bunu bir terk edilme, ayrılık sinyali olarak algılayıp o yönde hareket edebilirim.

Bu gibi durumlarda perspektifimize bakmalı,
kısa yoldan hızla yol mu alıyorum?
ıskaladığım bir başka olasılık olabilir mi?

Diğer yolları görebilmek için daha geniş bir açı ile gerçekçi bakmaya çalışmak dönüştürücü olacaktır.

Sakarya Klinik Psikolog